Bielowicko, Biery, Grodziec, Iłownica, Jasienica, Jaworze, Landek, Łazy, Mazańcowice, Międzyrzecze Dolne, Międzyrzecze Górne, Roztropice, Rudzica, Świętoszówka, Wieszczęta
REGION.info.pl
TV REGION Kontakt
Villa Barbara
Menu









Porady prawne - Wojciech Zawada
OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE-UŻYTKOWANIE  wtorek, 05 Styczeń - 22:51

 


Jednym z praw rzeczowych najbardziej obciążających czyjąś własność jest użytkowanie. Zgodnie z art. 252 KC użytkowanie polega na obciążeniu rzeczy prawem do jej używania i pobierania jej pożytków. Użyczenie jest niczym innym jak używaniem czyjejś rzeczy za zgodą właściciela. Użytkowanie powstaje poprzez zawarcie umowy miedzy właścicielem rzeczy obciążonej a jej użytkownikiem. Zaznaczyć należy, że użytkowania nie można nabyć poprzez zasiedzenie czy też orzeczenia sądu. Zawierając umowę obie strony składają zgodne oświadczenie woli. Treść musi być zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Dowolnie może być natomiast uregulowany termin użytkowania. W przypadku jego braku uznaje się, że takie użytkowanie na rzecz osoby fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci (art. 266 KC). Ustawodawca pozostawia dowolność stronom umowy użyczenia co do jego odpłatności, można ja ustalić ale nie trzeba. Przedmiotem użytkowania są wszelkie rzeczy tj. ruchomości oraz  nieruchomości. Co do zasady użytkowanie obciąża daną rzecz w całości, w tym na jej części składowe. Wyjątkowo „wykonywanie użytkowania nieruchomości można ograniczyć do jej oznaczonej części” (art. 253 § 2 KC). Choć użytkowanie z reguły dotyczy rzeczy niezużywalnych, konkretnie określonych są też wyjątki, np. „jeżeli użytkowanie obejmuje pieniądze lub inne rzeczy oznaczone co do gatunku, użytkownik staje się z chwilą wydania mu tych przedmiotów ich właścicielem”. Czasami przedmiotem użytkowania mogą być także prawa (art.265 § 1 KC). Przepisy użytkowaniu rzeczy stosujemy do użytkowania praw, a tymi prawami mogą być np. obligacje, akcje itp. 


Użytkownik powinien korzystać z rzeczy zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki (art.256 KC), tzn. nie niszczyć i dbać jak o swoje. Wyjątkowo właściciel może wyłączyć pobieranie pożytków z rzeczy przez użytkownika np. wydzierżawiając sad z jabłkami właściciel może też obierać jabłka. 


Należy pamiętać, że użytkowanie ma charakter osobisty (art.254 KC), co powoduje jego niezbywalność (nie może być dziedziczone, sprzedane). Wyjątkowo użytkownik może oddać osobie trzeciej rzecz do używania np. poprzez najem, dzierżawę itp. 


Podczas użytkowania „w stosunku wzajemnym między użytkownikiem a właścicielem użytkownik ponosi ciężary, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki powinny być pokrywane z pożytków rzeczy” (art. 258 KC). Takie ciężary to nic innego jak podatki i in. Należy jednak dodać, że właściciel nie musi czynić nakładów na rzecz użytkowaną (np. powiększenie parku maszynowego itp.). Wszelkie naprawy obowiązany jest czynić użytkownik - oczywiście w zakresie zwykłego korzystania np. naprawy budynku. Do napraw, których użytkownik nie musiał dokonać, a je poczynił, należy się mu rekompensata. 


Na koniec należy dodać, że użytkowanie wygasa na skutek nie korzystania  przez dziesięć lat  oraz w przypadku, gdy użytkownik zrzekł się swego prawa. Może także się zdarzyć, że użytkownik stanie się właścicielem przedmiotu użytkowania gdy np. kupi czy odziedziczy rzecz. 


 

OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE- WSTĘP  czwartek, 12 Listopad - 21:56

Najważniejszym prawem rzeczowym jest prawo własności, które ma największy zakres uprawnień na rzeczy. Sporadycznie prawo własności jest ograniczone przez szczególne przepisy prawa oraz ogólnie przez „społeczno gospodarcze przeznaczenie prawa” oraz „zasady współżycia społecznego”. Ograniczone prawa rzeczowe są prawami na rzeczy cudzej, tak więc władztwo nad tą rzeczą jest zawężone do tych uprawnień, jakie przewiduje ustawodawca. Ograniczone prawa rzeczowe polegają na wykonywaniu niektórych uprawnień na rzeczy cudzej, przysługujących właścicielowi. Dlatego też ograniczone prawa rzeczowe polegają na korzystaniu w ograniczonym zakresie z cudzej rzeczy. Odnosi się to w szczególności do użytkowania, służebności itp., natomiast w przypadku hipoteki czy zastawu,  interes osoby uprawnionej polega na możliwości zaspokojenia swojej wierzytelności z obciążonej rzeczy w przypadku, gdy zajdą pewne okoliczności (niepłacenie rat czy to na samochód czy dom). 



Katalog ograniczonych praw rzeczowych tzn. ich rodzaj jest zamknięty. Zaliczamy do niego: użytkowanie, służebność, zastaw, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz hipotekę. Zasadniczo ograniczone prawa rzeczowe powstają w drodze umowy. Wyjątkowo ustawodawca przewiduje powstanie tychże praw z mocy samego prawa, orzeczenie sądowego lub decyzji administracyjnej. Jeżeli chodzi o umowę to jest ona zawierana przez złożenie zgodnych oświadczeń woli przez właściciela i kontrahenta. Należy pamiętać że w przypadku nieruchomości forma aktu notarialnego potrzebna jest tylko dla oświadczenia właściciela. W umowie określa się rodzaj i treść ograniczonego prawa.  Niestety trzeba się trzymać ściśle ram wyznaczonych przez ustawodawcę co do treści każdego z ograniczonych praw rzeczowych. Strony ustalają szczegóły np. prawo przejazdu ściśle określoną trasą. Jeżeli chodzi o powstanie praw rzeczowych z mocy samego prawa to dobrym przykładem może być zasiedzenie służebności. Zgodnie z art. 292 KC „służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w przypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Stosuje się tutaj odpowiednio przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie. Natomiast z powstaniem ograniczonych praw rzeczowych na podstawie orzeczenia sądowego mamy do czynienia w przypadku ustanowienia służebności drogi koniecznej,  czy też służebności gruntowej niezbędnej z powodu przekroczenia granic gruntu sąsiedniego przy wznoszeniu budynku (art.152 KC). Podobnie przy zniesieniu współwłasności nieruchomości „przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi”( art.212 § 1 zd. 2 KC). 


Ustawodawca reguluje również możliwość przeniesienia (np. sprzedaży itp.) ograniczonych praw rzeczowych. Należy tu tylko nadmienić że nie można zbyć prawa użytkowania i służebności osobistej. 


Co w przypadku gdy na jednej nieruchomości jest ustanowione więcej niż jedno prawo rzeczowe? Przede wszystkim prawo rzeczowe ujawnione w księdze wieczystej ma pierwszeństwo przed prawem nieujawnionym (art.11 KWU). Bez znaczenia jest czas ustanowienia tychże praw. Dalej „o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczą się skutki dokonania wpisu” (art. 12 ust.1 KWU), a „wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu” art.29 KWU. Zatem o pierwszeństwie decyduje chwila złożenia wniosku, określona dokładnie datą godziną, sekundą.  W pozostałych przypadkach tj. nie dotyczących nieruchomości obowiązuje zasada: „jeżeli kilka ograniczonych praw rzeczowych obciąża tę sama rzecz, prawo powstałe później nie może być wykorzystane z uszczerbkiem dla prawa powstałego wcześniej” (art. 249 § 1 KC). Wyjątkiem jednak jest tutaj regulacja zawarta w art. 310 KC określająca, że „jeżeli w chwili ustanowienia zastawu rzecz jest już obciążona innym prawem rzeczowym, zastaw powstały później ma pierwszeństwo przed prawem powstałym wcześniej, chyba że zastawnik działał w złej wierze”, którą trzeba mieć na względzie. Tak ustalone pierwszeństwo może być zmienione a do „zmiany pierwszeństwa potrzebna jest umowa między tym, czyje prawo ma ustąpić pierwszeństwa, a tym, czyje prawo ma uzyskać pierwszeństwo ustępującego prawa” (art.250 § 2 zd. 1 KC). 


Ograniczone prawa rzeczowe wygasają w skutek zrzeczenia się przez jedną ze stron oraz konfuzje tj. zjednoczenia w jednej osobie prawa własności i ograniczonego prawa rzeczowego. Jeżeli ograniczone prawo rzeczowe zostało ustanowione z zastrzeżeniem terminu końcowego wygasa z chwilą jego upływu. Inna możliwa opcja to śmierć osoby uprawnionej (np. służebności osobiste). Niektóre prawa ograniczone wygasają na skutek niewykonywania przez lat dziesięć np. użytkowanie i służebności gruntowe. Następny cykl artykułów zostanie poświęcony wybranym ograniczonym prawom rzeczowym.  


ZASIEDZENIE  środa, 14 Styczeń - 15:52

  Zasiedzenie jest sposobem nabycia własności przez posiadacza poprzez długotrwałe posiadanie, oczywiście przy spełnieniu wymaganych przez prawo przesłanek. Prawdziwy właściciel w skutek swojej „niedbałości” traci prawo własności, a właściwy posiadacz staje się nowym właścicielem. Zasiedzenie, choć przewidziane przez prawo, nie jest zwykłą formą nabycia własności.


W trybie zasiedzenia nabyć można prawo własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, ale także użytkowania wieczystego, służebności gruntowej, udziału we współwłasności gruntowej, własności lokalu. Przepisy prawa oddzielnie regulują zasiedzenie rzeczy ruchomych od nieruchomości, jednak pewne przesłanki są takie same. Mianowicie fakt posiadania samoistnego rzeczy czy nieruchomości tj. faktyczne władztwo nad rzeczą tak jak właściciel, mające charakter ciągły tzn. czas posiadania nie może być liczony z przerwami, trzeba posiadać nieustannie. Ustawodawca natomiast różnie podchodzi do okresu tego posiadania i dobrej wiary tzn. w dobrej wierze jest posiadacz, który pozostaje w błędnym, ale usprawiedliwionym okolicznościami, przeświadczeniu, że przysługuje mu prawo własności. W przypadku nieruchomości posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze, wtedy okres trzydziestu lat załatwia sprawę, gdyż po jego upływie, bez względu na formę wejścia w posiadanie, można zasiedzieć nieruchomość. Jeżeli chodzi o ruchomości to posiadacz rzeczy ruchomej nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie od lat trzech, chyba że posiada w złej wierze. Należy również pamiętać, iż jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu , przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza  wynosi co najmniej lat trzydzieści.
Możliwe jest również zasiedzenie drogi koniecznej. Zgodnie z przepisami służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego aby nabyć służebność drogi koniecznej przez zasiedzenie w żadnym wypadku droga, która ma być zasiedziana nie może być wykonana przez właściciela, od którego zostanie przejęta przez zasiedzenie. Ponadto posiadacz, który chce przejąć służebność drogi koniecznej musi poczynić na jej rzecz nakłady (wysypanie kamienia, łatanie dziur).  Sąd Najwyższy stwierdził, że takim urządzeniem (drogą) nie jest droga polna. Podobnie samo korzystanie z drogi na sąsiedniej nieruchomości, nie może prowadzić do nabycia służebności drogi koniecznej przez zasiedzenie. Skutkiem zasiedzenia posiadacz nabywa prawo własności. Zasiedzenie jest pierwotnym nabyciem prawa własności, dlatego jest ono niezależne od prawa poprzednika. Jednak zasiedzenie nie prowadzi do wygaśnięcia obciążeń nieruchomości (np. hipoteki). Obciążenie takie przechodzi wraz z zasiedzianą nieruchomością. Pozew o zasiedzenie składamy do Sądu Rejonowego, w którym położona jest nieruchomość, czy mieści się droga. Postępowanie rozstrzygane jest w postępowaniu nieprocesowym. Sąd wydaje wyrok po przeprowadzeniu dowodów i zbadaniu czy zachodzą wszystkie przesłanki wymagane do orzeczenia zasiedzenia.

UMOWA DAROWIZNY  środa, 14 Styczeń - 15:38

Darowizna jest umową tzn. zawiera zgodne oświadczenia obu stron tejże umowy. Dlatego nie można kogoś obdarować bez jego zgody. Umowa ta dotyczy zarówno osób fizycznych jak i prawnych. Darowizna polega na bezpłatnym przysporzeniu obdarowanemu korzyści kosztem swojego majątku. W szczególności darczyńca może obdarować np. przeniesienie praw takich jak  prawo własności, użytkowania wieczystego, wierzytelności lub darowania pieniędzy lub ustanowienia służebności,  a nawet może znieść hipotekę. Należy pamiętać że darowizna nie obejmuje  np. użyczenia, nie oprocentowanej pożyczki, nieodpłatnego świadczenia czy jakichkolwiek usług.
    Generalnie umowa darowizny powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Jednak niezachowanie tego wymogu nie powoduje jej unieważnienia. Wyjątkiem jest sytuacja gdy chodzi o nieruchomość-w tym wypadku brak aktu notarialnego skutkuje nieważnością umowy darowizny.  Darowizna choć nieodpłatna może nakładać na obdarowanego polecenie tj. obowiązek określonego działania lub zaniechania. Jest to bardzo szeroki wachlarz możliwości polecenie może np. zobowiązać obdarowanego do przekazania osobie trzeciej pewnej sumy pieniężnej, przeznaczenia części korzyści na określony cel np. zakup samochodu i in. Obdarowany może zwolnić się od polecenia oddając przedmiot darowizny darczyńcy lub jego spadkobiercą. Niewykonanie polecenie jest również możliwe gdy stan majątkowy obdarowanego znacznie się pogorszył a osoby na rzecz której miało być wykonane polecenie polepszył. 
Jeśli po zawarciu umowy darowizny darczyńca popadł w niedostatek, a umowa nie została jeszcze wykonana czyli np. nie przekazał obdarowanemu pieniędzy, nieruchomości itd. to można odwołać darowiznę. Należy pamiętać że w przypadku przekazania przedmiotu umowy darowizny nie można odwołać. Odmiennie przepisy prawa traktują sytuacje gdy obdarowany jest rażąco niewdzięczny przed jak i po wykonaniu darowizny. Uprawnionymi do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności są: 1) darczyńca 2) spadkobiercy darczyńcy po jego śmierci jeśli zaszły przyczyny, które darczyńca mógł podnieść gdy jeszcze żył lub umyślne spowodowanie śmierci darczyńcy ( zamordowanie, wywołanie rozstroju zdrowia, które wywołało śmierć). Uprawnienie do dokonania darowizny wygasa : 1) w przypadku przebaczenia obdarowanemu 2) z upływem jednego roku od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego  roczny termin dotyczy również spadkobierców darczyńcy od dnia w którym dowiedzieli się o niewdzięczności obdarowanego. Odwołania darowizny dokonuje się woli na poprzez złożenie oświadczenia woli na piśmie. Wszelkie kwestie sporne rozstrzyga sąd.
    Jeśli chodzi o podatek od darowizny to w przypadku nieruchomości, która może być darowana tylko w formie aktu notarialnego podatek jest naliczany przez notariusza-on oblicza i pobiera podatek. W pozostałych przypadkach obdarowany jest obowiązany obliczyć podatek i złożyć odpowiednie zeznanie w urzędzie skarbowym. Ustawa od spadków i darowizn wymienia kwoty wolne od podatku, wysokość podatku zależy od przynależności do grupy podatkowej. I tak podatku nie zapłacimy w przypadku darowizny od jednej osoby w okresie pięciu lat własności rzeczy i praw majątkowych, jeśli ich wartość nie przekracza : 9637 zł  jeżeli nabywca jest zaliczony do I grupy podatkowej ( tj. małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym macoch i teściowa) 7276 zł  jeżeli nabywca jest zaliczony do II grupy podatkowej ( tj. np. bratankowie, siostrzeńcy ich dzieci wnuki, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków itd. 4902 zł  jeżeli nabywcą jest osoba z z III grupy podatkowej tj. inni. Ponadto ustawa przewiduje inne zwolnienia od podatku. Najkorzystniejsze dotyczą najbliższych darczyńców : małżonka, dzieci, rodzice, pasierb, ojczyma i macochy  wszyscy zwolnieni są całkowicie od podatku, niezależnie od wartości majątku. Nałożony jest w tym przypadku warunek że trzeba zgłosić fakt darowizny do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy. Jeśli umowa darowizny jest zawierana między nie spokrewnionymi osobami to wielkość naliczanego podatku szczegółowo określa ustawa o podatku od spadków i darowizn.
    Należy podkreślić że jeżeli umowa darowizny jest wykorzystana do szybkiego pozbycia się majątku przez nieuczciwego dłużnika, jego  wierzycielowi służy prawo aby domagać się by umowa została uznana za bezskuteczna względem niego. Pierwszą podstawę stanowi art.59 kc tzn. w razie zawarcia umowy, której wykonanie stanowi całkowicie lub częściowo niemożliwym zadość uczynienie roszczeniu osoby trzeciej, osoba ta może żądać uznania umowy za bezskuteczną w stosunku do niej, jeżeli strony o jej roszczeniu wiedziały albo umowa była bezpłatna. Drugi przepis 527 kc pozwala żądać uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną jeśli: 1) wskutek tej czynności osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, 2) dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, 3) osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć  i więcej jeżeli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie to można uznać ja za bezskuteczna nawet jak nie była świadoma powyższych rzeczy. Wszelkie roszczenie o uznaniu darowizny za bezskuteczna można dochodzić maksymalnie po upływie pięciu lat od daty dokonania tej czynności.

ZADATEK CZY ZALICZKA  środa, 14 Styczeń - 15:21

W życiu powszednim, gdy np. zawieramy umowę zakupu działki lub domu czy też umawiamy się z fachowcami budowlanymi na remont itp., przeważnie już na wstępie płacimy jakieś pieniądze. Często jest to przedpłata części kwoty w formie zaliczki albo zadatku. Niestety zazwyczaj nie zastanawiamy się nad nazwą wpłacanych pieniędzy, a od tego może zależeć ich późniejsze odzyskanie lub utrata. Dlatego trzeba się zastanowić przed zawarciem umowy czy wpłata będzie miała charakter zaliczki czy też zadatku. Z zadatkiem mamy do czynienia tylko wtedy, gdy jest to dokładnie określone w umowie. Przepisy nie określają natomiast dokładnej wysokości zadatku. W praktyce przyjęte jest, że jest to zazwyczaj niewielki ułamek całości świadczenia. Po wykonaniu usługi czy też sprzedaży towaru, zarówno zadatek, jak i zaliczka zaliczane są na poczet ostatecznej ceny. Problemy mogą zacząć się jednak, gdy chcemy wycofać się z transakcji, gdyż np. nie uzyskaliśmy kredytu na pokrycie całej inwestycji albo znaleźliśmy lepszą ofertę. Wówczas to jak nazwaliśmy wpłatę będzie decydujące w kwestii odzyskania bądź straty naszych pieniędzy. W przypadku wpłaty zadatku, gdy umowa nie zostanie wykonana z przyczyn leżących po stronie wykonawcy lub sprzedającego, wówczas powinien on zwrócić zadatek w jego podwójnej wysokości, bez względu na to czy osoba, która ten zadatek mu wpłaciła poniosła z tego powodu straty czy nie. Gdyby tego nie uczynił drugiej stronie przysługuje roszczenie do sądu cywilnego którego może dochodzić przez 10 lat od zawarcia umowy. Z kolei osobie wpłacającej zadatek przepada, gdy po jego wpłaceniu rozmyśliła się lub nawet nie z własnej winy nie była w stanie zapłacić całości. Wyjściem z tej sytuacji może być rozwiązanie umowy na skutek zgodnego oświadczenia stron tzn. obie strony transakcji powinny zgodnie stwierdzić o nieważności umowy i wówczas żadna z nich nie ponosi ujemnych konsekwencji. Zadatek zostaje wówczas zwrócony w takiej wysokości w jakiej został wpłacony. Z podobną sytuacją będziemy mieć do czynienia, gdy umowa nie dojdzie do skutku z powodu okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo gdy ponoszą ja obie strony. Nie dotyczy to jednak umowy, która nie mogła dojść do skutku z powodu odmowy przez bank udzielenia kredytu. W tej sytuacji osoba, która o kredyt występowała, mimo że została w pewnym sensie poszkodowana i nie ma czym płacić i tak straci zadatek jeżeli nie wywiąże się ze zobowiązania wobec osoby, której zadatek wpłaciła. Takiej niekorzystnej sytuacji można uniknąć, gdy w umowie zostanie umieszczony wyraźny zapis, że w przypadku nie udzielenia przez bank kredytu zadatek zostanie zwrócony.
    Zaliczka czasem może okazać się bardziej korzystna, ponieważ w przypadku nie dojścia transakcji do skutku bez względu na przyczynę możemy żądać jej zwrotu w całości. Negatywną stroną zaliczki jest z kolei brak gwarancji uzyskania spełnienia świadczenia albo realizacji umowy. Wykonawca lub sprzedający może nam w każdej chwili zwrócić zaliczkę i zostajemy z niczym, a tak zwane „odszkodowanie” w wysokości dwukrotnej wartości kwoty wpłaconej na poczet należności nie nastąpi. Przy zawieraniu wszelkich umów warto się zatem zastanowić, która forma jest z naszego punktu widzenia korzystniejsza: wpłacenie zaliczki czy zadatku.

PRAWO SĄSIEDZKIE  środa, 14 Styczeń - 13:50

   W polskim prawie znalazły się uregulowania, dzięki którym ustawodawca chciał zapobiec konfliktom, jakie z natury rzeczy występują między sąsiednimi nieruchomościami. Przepisy „prawa sąsiedzkiego” mają za zadanie zapobieganie sporom sąsiedzkim. Nakładają one na sąsiadów, w ich wzajemnym interesie, szereg obowiązków i ograniczeń. Materia poruszonego tematu dotyczy przede wszystkim nieruchomości leżących w bezpośrednim sąsiedztwie, ale może dotyczyć również tych leżących dalej od siebie.
    Jako pierwszą instytucją normującą dobre stosunki sąsiedzkie jest ograniczenie dopuszczalności immisji, czyli ograniczona możliwość działania na gruncie własnym ze skutkiem odczuwalnym na gruntach sąsiednich. Możemy wyróżnić w tym miejscu immisje bezpośrednie polegające na celowym, bezpośrednim kierowaniu określonych substancji na inną nieruchomość (np. ścieki) oraz immisje pośrednie będące ubocznym skutkiem działań właściciela (niecelowe, bezpośrednie). Immisje pośrednie dzielimy z kolei na materialne, polegające na przenikaniu na sąsiednią nieruchomość np. gazu, dymu, pyłu, oraz niematerialne oddziałujące na psychikę sąsiada ze względów estetycznych. Jeżeli chodzi o naruszenie bezpośrednie, to poszkodowanemu właścicielowi przysługuje roszczenie przeciwko osobie, która narusza jego prawo własności o zaprzestanie naruszeń oraz przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Natomiast przy immisjach pośrednich sprawa jest nieco trudniejsza, dlatego też ustawodawca nakazuje właścicielowi nieruchomości, iż ten powinien przy wykonywaniu swego prawa, powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętna miarę wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 140 KC). Reasumując należy powstrzymywać się od działań przekraczających przeciętną miarę oraz panujących w okolicy danej miejscowości stosunków sąsiedzkich. Niestety nie da się prawnie uregulować wszystkich możliwych konfliktów, które mogą wystąpić między sąsiadami, stąd też pewne kwestie są rozstrzygane przez sąd.
    Aby ująć zagadnienie kompleksowo należy również poruszyć temat służebności drogi koniecznej. Zgodnie z przepisami przysługuje ona, jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, wówczas właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (art.145 § 1 KC). Oczywiście przeprowadzenie drogi koniecznej musi nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej, jednakże z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić ( art.145 § 2 KC). Trzeba również pamiętać, że możliwość ustanowienia służebności w stosunkach sąsiedzkich występuje np. podczas przekroczenia granicy gruntu sąsiedniego przy wznoszeniu budynku. Jeżeli podczas wznoszenia budynku lub innego urządzenia przekroczone zostaną bez winy umyślnej
granice sąsiedniego gruntu, właściciel tego gruntu nie może żądać przywrócenia stanu poprzedniego, chyba, że bez nieuzasadnionej zwłoki, sprzeciwił się przekroczeniu granicy albo, że grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Może on w takim wypadku żądać albo stosownego wynagrodzenia za ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej albo wykupienia zajętej części gruntu lub tej jego części, która na skutek budowy straciła dla niego znaczenie gospodarcze ( art.151 KC).
    Ustawodawca określił również kilka zagadnień dla tak zwanej strefy przygranicznej. W myśl art. 148 KC, jeżeli owoce opadną z drzewa lub krzewu na grunt sąsiedni wówczas stanowią jego pożytki i należą zatem do właściciela sąsiedniego gruntu. Inaczej jest jednak, gdy grunt sąsiedni jest przeznaczony na użytek publiczny. Wówczas właściciel gruntu może wejść na grunt sąsiedni w celu usunięcia zwieszających się z jego drzew gałęzi lub owoców. Gdyby jednak czyn ten skutkował wystąpieniem szkody, wówczas właściciel sąsiedniego gruntu może żądać naprawienia wynikłej z tego powodu szkody (art.149 KC). Właściciel gruntu może wreszcie obciąć i zachować dla siebie korzenie przechodzące z sąsiedniego gruntu, które znajdują się na jego terenie, jak również gałęzie i owoce zwieszających się z sąsiedniego gruntu. W takim wypadku jednakże właściciel powinien uprzednio wyznaczyć sąsiadowi odpowiedni termin do ich usunięcia i dopiero po jego upływie tego dokonać. Podsumowując należy zauważyć, iż jak wyżej było wspomniane, ciężko przewidzieć wszelkie możliwe do wystąpienia spory międzysąsiedzkie. Ustawodawca bardzo ramowo określa pewne sytuacje, czasem wręcz zbyt oględnie. Z tego powodu wiele sporów sąsiedzkich jest rozstrzyganych na drodze sądowej.   

"ŚWIĘTE" PRAWO WŁASNOŚCI  środa, 14 Styczeń - 13:40

   Nabycie prawa własności przybrać może różną postać, a więc możemy mówić o umowie przeniesienia własności (np. sprzedaż, darowizna itp.), nabycie z mocy samego prawa (np. zasiedzenie itd.), nabycie na mocy orzeczenia sądowego ( np. orzeczenie sądu o zniesieniu współwłasności) oraz inne przypadki nabycia własności. Nabycie własności może mieć charakter pierwotny i pochodny. Z pierwotnym nabyciem własności mamy do czynienia, gdy nabywca nie wywodzi swojego prawa od innej osoby, nabywa niezależnie od czyichś uprawnień np. zasiedzenie, zawłaszczenie porzuconej rzeczy, wywłaszczenie itp. W takim przypadku nikt nikogo nie pyta o zgodę. Natomiast pochodne nabycie prawa własności polega na tym, iż nabywca wywodzi swoje prawo od innej osoby w ramach następstwa prawnego, np. sprzedaż lub zamiana - czyli na podstawie umowy i zgodnych oświadczeń obu stron. Te dwa sposoby nabycia własności odróżnia również to, że nabycie pierwotne nie przenosi żadnych obciążeń na nowego właściciela (z pewnymi wyjątkami), a pochodne przenosi wszelkie obciążenia.  Należy również wiedzieć, że zgodnie z kodeksem cywilnym, w przypadku gdy rzecz ruchomą (np. samochód, telewizor itp.) zbywa osoba nieuprawniona (tj. paser, złodziej) nabywca uzyskuje własność z chwilą objęcia rzeczy w posiadanie - wydania do rąk własnych, chyba, że działa w złej wierze tj. wie, że nabywana rzecz została skradziona. Ponadto gdy rzecz zgubiona, skradziona lub w inny sposób utracona przez właściciela zostaje zbyta przed upływem lat trzech od zgubienia, skradzenia lub utraty, własność można uzyskać dopiero po upływie powyższego trzyletniego terminu.
    Nadmienić należy również o szczególnych zasadach dotyczących obrotu nieruchomościami. Trzeba w tym miejscu wymienić obowiązek aktu notarialnego oraz zakaz zastrzegania przy przenoszeniu własności warunku lub terminu np. przeniesienie własności nieruchomości pod warunkiem uzyskania kredytu czy zapłaty za pół roku itp. Oczywiście po przeniesieniu prawa własności niezbędny jest wpis prawa własności do księgi wieczystej. Stosowny wniosek z urzędu przesyła notariusz do sądu właściwego dla danej nieruchomości.     Według kodeksu cywilnego nieruchomość to część powierzchni ziemskiej stanowiące odrębna własność (grunty) jak również budynki trwale z tym gruntem związane lub części takich budynków jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Dlatego wyróżniamy nieruchomości gruntowe, budynkowe oraz lokalowe. Granice nieruchomości powinny być wytyczone geodezyjnie i ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, które na naszym obszarze prowadzi Starostwo Powiatowe dla powiatu bielskiego oraz Urząd Miasta dla Bielska-Białej. Taka ewidencja gruntów i budynków obejmuje swoim zakresem m. in. położenie gruntów, ich granice, powierzchnie, rodzaj użytków,  klasę gleby i in. Zaś w przypadku budynków obejmuje ich położenie, przeznaczenie, funkcje użytkową oraz ogólne dane techniczne. Własność nieruchomości rozciąga się nad i pod powierzchnią gruntu, jednak przepisy prawa wodnego nie pozwalają rozciągnąć własności na zasoby wód podziemnych. Podobnie prawo geologiczne i górnicze stanowi, że złoża kopalin nie stanowią części składowej nieruchomości a są własnością Skarbu Państwa. Jak wcześniej wspomniano właściciel może korzystać z rzeczy i rozporządzać rzeczą w granicach określonych przez ustawy, zasady współżycia społecznego i powszechnego gospodarowania. W zakresie ustawowych ograniczeń zawiera się tzw. prawo sąsiedzkie, które ma za zadanie zapobiegania konfliktom sąsiednich nieruchomości. Wśród zawartych przepisów w kodeksie cywilnym można wyróżnić przepisy ograniczające oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, przepisy przewidujące możliwość ustanowienia pewnych służebności, przepisy określające sposób korzystania przez sąsiadów z przygranicznych pasów ziemi oraz przepisy dotyczące granic gruntów ale o tym w następnym numerze.         

Strony: 123
Środa,
Na forum
NOWY REGION DYSTRYBUCJA BEZPOŚREDNIA DO KAŻDEGO DOMU W GMINIE JASIENICA ROZPOCZĘTA!!!
pobierz jako PDF (30MB) »
  1. Opozycja w Gminie Jasienica
  2. Wywiad ze Sławomirem Masnym Wiceprzewodniczącym PO w powiecie bielskim
  3. Okiem radnego Mroczko o rondzie w Jasienicy
  4. Wywiad z radną powiatową Urszulą Bujok na temat szkolnictwa
  5. Pikantny wywiad z Wójtem Januszem Pierzyną
  6. Katastrofy budowlanej nie ma - o orlikach w Gminie Jasienica
W najbliższych wyborach samorządowych zagłosuję na:
Prawo-Rodzina-Wspólnota
Platforma Obywatelska
Prawo i Sprawiedliwość
na inną opcję
Wywiady
Autorskie
© 2008 Region. Wykonał Jarosław Brańka.
ˆ Do góry ˆ
Rollon  Ligota  Jasienica  TV Bielsko  Elektronika  Sklep  Ogłoszenia Bielsko-Biała